تبلیغات
مردم هزاره - به امید روزهای بهتر

 

 شنبه 27 مرداد 1386

به امید روزهای بهتر [مردم هزاره , ]


ولایت جنګ دبدۀ بامیان کمرهمت می بندد

چشمدید یک ژونالیست.

درولایت مرکزی بامیان آثار جنگ های خانگی و حکمفرمائی قهار طالبان از نظر دور نیست. باشندگان این سرزمین که هزاره های شیعه مذهب هستند، تحتت حکمروائی افراطیان مکاتب قرآن زجر های زیاد کشیدند و امروز دریک منطقۀ نهایت نادار برای زنده ماندن مجادله دارند.

قبل از مدت محدود، کمتر کسی خارج ازافغانستان ازموجودیت سرزمین بامیان اطلاع داشت. با اشاعۀ راپورها وفوتوهای تخریبِ دو مجسمه عظیم بودا ذزیعه طالبان، شهر بامیان که در قلب هندوکش موقعیت دارد، شهرت جهانی کسب نمود. واویلا دورادور کرۀ زمین را فراگرفت، موقعیکه طالبان چشم بسته در مارچ 2001م اثار کلتوری 1500 ساله را انفجار دادند. ازطنز دورنخواهد بود اگر گفته شود که مجسمه های بودا دربامیان، امروز شهرت بیشتری دارند نسبت بوقت موجودیت شان. اینها ازطرف یونسکو اکنون بحیث میراث کلتوری جهانی نامگذاری شده اند.

منطقۀ شدیداً جنگدیده

موسسات مختلف و تحقیقاتی در جمله فاکولته عالی تخنیک در سوریش پلان های را برای بازسازی مجسمه های بودا روی دست گرفته اند. یک صنعتگر جاپانی در نظر دارد سال آینده نمایش مجسمه هارا توسط اشعه لیزر برپا کند. وقتی انسان در برابر خلای عظیمی که از مجسمه ها درسخره بجا مانده قرارمیگیرد، فکر میکند که با عظمتر خواهد بود اگر این خلا بحیث یک باد گار بربریت مذهبی بجای خود باقی بماند. اکثر سخن وران دربامیان که از انفلاق مجسمه ها بیان میدارند، ازجریان اشک درچشمان شان خودداری کرده نمیتوانند. باشندگان مسلم منطقه صدها سال بانظر قدر درهمسایگی بودا بسر بردند. برای این مردم، مجسمه های بودا ازاهمیت مذهبی نه بلکه از حیثیت یک غنای کلتوری برخوردار بودند.

مردم ولایت بامیان اکثراً متعلق بقوم هزاره هستند که ازنظر احصائیه نفوس بدرجه سوم درجمله اقوام افغانستان قرار میگیرند. اقوام پشتون وتاجک قوم هزاره را که ازنژاد ترک-مغول خوانده میشوند وپیرو شیعه های اسلام هستند، با خود برابر نمیدانند. این قوم در ادوار تاریخ زیاد سرکوب شده اند. درزمان جهاد بمقابل قوای اشغال گرشوروی ودر زمان جنگ های قدرت طلبی تنظیها، بامیان نظر بموقعیت ستراتیژی خود زیاد مورد حملات قرار میگرفت. در سال 1998م بامیا ن بدست طالبان افتاد و به صحن خاک مبدل گردید. امروز هنوز هم آثار این بربادی به مشاهده میرسد. روی کار اکثرِ خانه ها درامتداد جاده عمومی مرکز ولایت با داغهای مرمی شگاف گردیده و بسیاری از خانه ها قابل سکونت نمی باشند. طالبا ن افراطی سنی مذهب، مردم ملکی هزاره راکه شیعه مذهب هستند ازدین غیردانسته و درزمان حکمرانی شان بابیرحمی غیرقابل تصور مودر تاخت وتاز قرار میدادند.

بعداز سقوط طالبان، کریم خلیلی، مجاهد وجنگسالارهزاره بحیث والی قدرت را دردست گرفت. برای نگاه داشت توازن لسانی، کرزی خلیلی را بحیث معاون خود در حکومت شامل نمود. مردم هزاره مغرور اند به اینکه یک نفر ازان قوم به این مرببه عالی گماشته شده است. اینکه خلیلی یک جنگسالاربوده ودر کابل علایق خاص خود را پیروی میکند، ظاهراً از خوشی مردم هزاره نمی کاهد. تعلقات لسانی امروز هم ازهمه مسایل بیشترمورد توجه است.

موتر سایکل بحیث سمبول موقعیت

عرضه محدود امتعه دردکانهای کوچک بازار بامیان شاهد آن است که مردم اینجا نمی توانند ازحد ضرور بیشتر بخرید کالاها اقدام نمایند. یگانه چیزی قابل توجه که درمقابل دکان عبدل بدیده میرسد، موترسایکل های چینائی است که هریک آن تقریباً 750 دالر قیمت دارد. معلوم است که بازار فروش موترسایکل خوب چوک باشد. جوانان زیاد بالای ماشین های نقرۀ رنگ دربازار رفت وآمد دارند. دریک منطقۀ که مردم آن بپای پیاده ویا در پشت مرکب طی طریق مینمایند اینها درنظرخود مانند پادشاه جلوه میکنند. عبدل میگوید کسی موتر سایکل سوار شده میتواند که نزد کارفرمایان خارجی کاری بدست آورده باشد.

موسساب بی شمار امدادی که بعد ازسقوط طالبان در کشور هجوم آوردند، کار و پول را باخود به منطقه کشانیدند. این پدیده صرف از جنبه های مثبت در اقتصادمحل برخودارنیست. یک مامورمحل شکایت دارد ازاینکه اکثر افغان های تعلیم دیده دروقت جنگ بخارج پناهنده شده اند. تعداد محدود که باقی مانده اکنون درخدمت خارجیها قرار دارند. مامور محل می افزاید: " یک رفیق من که مسلک طبا بت دارد، امروز دریک موسسه بین المللی وظیفه نگاه بان را اجرا میدارد چه او بیشتر حق الزحمه بدست می آرد، نسبت به اینکه وظیفه یک طبیب را بدوش داشته باشد." او به سخنان خود ادامه داده میگوید:" پروبلم درین است که رفیقم یگانه شخص نیست، بلکه هزار ها نفر طبیب، معلم وانجینیران امروز بحیث نگاه بان، ترجمان ویا دریور پیشه اختیار کرده اند و کارهای بازسازی از عدم موجودیت آنها از پیش نمی رود."

طبیعی است، اشخاصی راکه خوشبختی داشتن یک کار پُر عاید را در اختیاردارند نمی توان ملامت نمود. بامیان یک ولایت کم انکشاف بافته در کشور است و اکثر نفوس 350 هزار نفری آن درتنگناه گذاره باعاید زراعتی ومالداری خود روبرو هستند. از اکثردهات وقریه جات ساعت ها باید طی طریق نمود تا به نزدیکترین مرکز صحی رسید. بسواری موترروی سرک خامه واز بین بستر دریا باید بسمت شرقی حرکت نمود. هرقدر ازمرکز ولایت فاصله گرفته میشود، مناطق نادارتر جلوه میکند. ولی طبعیت حیرت آور وگیچ کننده جلوه میکند: اراضی کوهی که از هزاران درختهای چناربا برگهای طلائی احاطه شده ند، درروشنی افتاب بارنگ های مرغوب دیده راخیره میسازد. درین جا نیز آثار جنگ بیظر میرسد. خانه ها ، خرابه ها و مخروبه تانکها درامتداد سرک قرار دارند. فامیل های چند توانسته بودند خانه هایشان را موقتاً بپا ایستاده کنند ودیگران درخیمه ها جا داشتند. جاده بحالت بسیا ابتر بود قسمیکه با موتر چهارگیره هم نمی شد حرکت نمود. ولی مشکلات دیگر دامنگیر مردم اینجا است نسبت به اینکه خرابی سرک پروبلم شان باشد. در اکثر دهات نه برق وجود دارد ونه آب نوشیدنی. در ماه نومبر درجه حرارت ازطرف شب زیر صفرپایان میشود. روز وقتیکه افتاب میتابد مردم درمقابل منازل شان کنار دیوارها مینشینند تا برای شب سرد، گرمی ذخیره کنند. بزودی زندگی مشکلتر میشودچه درزمستان راهای رفت وآمد با بارش برف مسدود وارتباط دهات همه از جهان بیرون قطع میگردد.

خوشبینی غیر مترقبه

درسرکوتل درمنطقه شبر دریک قریه توقف کردیم که ازما پذیرائی گرم بعمل آمده ودر یک منزل سادۀ گلی رهنمائی شدیم. روی قالین در اطراف یک بخاری سوخت چوب نشسته و با صرف چای وکشمش با کلان شونده قریه بصحبت گرم شدیم. سوال های از قبیل نظرشما راجع بحکومت کابل چیست؟ در انتخابات پارلمان که تازه برقرارشده بود، شرکت کردید؟ وازهمین طورسخنها... مرد 70 ساله با ریش سفید ولنگی آبی می گفت، من معمر ترین شخص این قریه هستم ودرحیات خود برای بار اول فرصت داشتم در انتخابات شرکت کنم که خیلی باعث خوشی ام گردید. سایر حاضرین که شمارشان از زن ومرد تقریتاً به 30 نفر میرسید، گفتۀ مرد پیر را تصدیق میکردند ومیگفتند، همه زن ومرد در انتخابات شرکت داشتند. یک مرد جوان اظهار داشت که امید است حکومت کار های بهتر را انجام دهد. واز همه بهتر کلان پبشرفت درین است که خود ما رئیس جمهور وپارلمان را انتخاب میکنیم. زن سالخوردۀ میگفت از همه مهم برای ما آرامش وصلح است که کرزی توانسته آنرا نگاهدارد.

اظهاراطمینان وآرزو درین کلیه، غیر مترقبه بود. درین بی چارگی وغربتِ این انسانهای بی وسیله، زیاد تر فکر میشد شکایاتی به آدرس حکومت کابل سرداده شود. از جریان مکالمه معلوم گردید که اساس امید وخوشبینی مردم درتغیراتِ مثبتِ نهفته است که در سطح محل رخداده است. سرکوتل دریک پروژۀ حکومتی شامل است که انکشاف قریه را با پروسه دیموکراس در نهاد آن ارتباط میدهد. در چوکات این پروژه قریه جات معین از طرف وزارت انکشاف دهات برای یک مرتبه مبلغ 10 هزار افغانی که معادل 200دالر میشود بدست می آرند، مشروط بر اینکه که درقریه یک شورای مشورتی انتخاب شود تا مصرف پول را بالا بینی نماید. مدرک مصرف را اهل قریه دردست دارند. در ساحه شبر اکنون 35 قریه شامل این پروژه است و درتمام ولایت درآینده نزدیک شمار آن یه 300 قریه خواهد رسید.

دیموکراسی به پیمانه کوچک

آقاخان که از پیشوایان پیروان اسماعلیه- شعبۀ از مذهب شیعه- میباشد و در افغانستان تقریباً 400 هزار پبرو دارد که اکثر هزاره ها شامل آن هستند. او پروژه های متعددی را در راه انکشاف امور اقتصادی، اجتماعی و کلتوری پشتیبانی وامداد میرساند. شبکه انکشاف آقا خان که بنامAKDN یاد میشود، درپروژه های تقویه ساختمان دهات اشتراک دارد. این شبکه مردم محل را یاری میرساند تا کمک مالی دولت را بی جای بکار نبرند. آمر شبکه انکشاف آقاخان در بامیان، ذوالفقار حیدر، میگوید:"ما کوشش داریم مردم طوری راهنمائی گردند که خود برای مشکل شان راه حل را جستجو نمایند. تا حال باشندگان قریه جات تابع امیال خان وملک بودند. حال باید خود شان بآموزند خود را یاری کنند."

باشندگان سرکوتل تقریباً یک سال قبل شورای پنج نفری قریه خود را انتخاب کردند. رئیس شورا، حسن یار که قبلاً از قومادانان مجاهدین است و60 سال دارد، میگوید: شورای قریه اولاً احتیاج قریه را تثبیت نمود وبعداً پلانِ راروی دست گرفت که از پول به اختیار گذاشته شده چطور استفاده بعمل آید. بقرار احتیاج مردم قریه الویت مطلق را امور برق رسانی دربر میگرفت. باین اساس بکمک شبکه انکشاف آقاخان هیئتی بکابل فرستاده شد تا امکانات امورمربوطه را مطالعه نماید. قریه جات دیگر در امتداد دریا دستگاهای کوچک تولید برق آبی را بکار انداخته اند. چون سرکوتل ازدریا فاصله داشته وبالای تپه قرار دارد، لذا تصمیم برآن شد تا ازسلولهای انرجی آفتاب استفاده بعمل آید. تقویه قریه سرکوتل درراه تطبیق دیموکراسی قابل قبول واقع گردید. ذوالفقار بیان میدارد که دراول مرحله طبعاً کوشش شد تا قدرتمندان محل از قبیل خان وملک به پشتیتانی دعوت شوند و موافقت ایشان نیز حاصل گردید، چه علایق خود شان دران مضمر بود. بعضی ازقدرتمندان ازپشتیبانی پای کشیدند وباین ترتیت محلات مربوط شان باید از پروژه کشیده میشد.

زنان قدربمند

درتطبیق پروسه دیموکراسی قدرتها درداخل قریه درچه حال هستند، آیا در ساختمان این قدرتها رخنه نیامده است؟ ذوالفقار اظهار می دارد که در بعضی مواقع خان وملک امروز هم از شورای قریه کرده دست بالا دارند. بهرصورت انیها امروز فیصله ها را خود سرانه اتخاذ نمی کنند بلکه فیصله ها ازطریق شورای قریه صورت می گیرد. چنین بر می آید که انتخابات ومجالس مرتب شورای قریه، باشندگان سرکوتل را اعتماد بنفس بخشیده باشد. باآنکه حسن یار موقعیت برجسته دارد، مذاکرات ما باوی شکل مناقشات زنده را اختیار میکرد نسبت به اینکه درین محلات مروج است.

آنچه غیرعادی بنظرمیرسد این است که باشندگان زن باعلاقه وجدیت در مذاکره شرکت میکردند. جوهرنام زنِ دراواسط پنجاه سالگی با لباس هزاره گی می گفت، قبل ازین زنها از شرکت درمجالس عام محروم بودند. این حقیقت که زنها اکنون میتوانند در انتخابات و درمجالس شورای محل شرکت کنند، ایشان را جرئت می بخشد. زن 60 سالۀ که ماه خانه نام دارد باغروربه گفتارعلاوه میکند، درروز های نه چندان دورغیر قابل تصور بود که زنان ومردان باهم مشکلات قریه را مورد مذاکره قراردهند، ولی امروز او بحیث معاون رئیس شورای محل .انتتخاب شده است. مردان حاضر دراطاق بغرض تائید کلمات وی سرمی شوراندند و اجتماع مشترک زن ومرد ایشان را اخلال نمی کرد. برخلاف آنها راضی بودند ازینکه در قریه شان پیشرفتهای در اجتماع حاصل شده اشت.

اساس اینکه درسر کوتل تساوی زن ومرد تاجایی صورت میگیرد، درتاریخ دره قابل سراغ است. میگویند زنان این منطقه با مردان شان شانه به شانه در برابر روسها وطالبان میجنگیدند. میرمن جوهر شرکت زنان را درجنگ بامردانشان تائید میکند. این حقیقت که زنان حیات خودرا برای نجات اجتماع بخطرمی انداختند، مردان را بیشتر تحریک میدارد، تا در حیات سیاسی برای زنان نیز حقوق مساوی را قایل شوند. جوهر به سخنان خود ادامه داده میگوید، بدترین روزها وقت حکمفرمائی طالبان بود. آن زمان همه باشندگان قریه به کوها پناه برده بودند. " اطفال کوچک همه جان بحق سپردند." اگر فکر شود که چه مدت قلیل پیشتراین گذشته وحشتناک قراردارد، باید گفت که خوشبینی مردم سرکوتل به آیندۀ شان بیشتر قابل قدر است.

پایان

 

نوشته شده توسط Mo MaRDom AaZRa در  شنبه 27 مرداد 1386  و ساعت 03:08 ق.ظ

ویرایش شده در -  و ساعت -

(نظر

 


مطالب پیشین...

 

  ولادت پیامبر

  درد مردم هزاره

  به امید روزهای بهتر

  جامعه ی هزاره، نسل کهنه و نو

  سخنرانی رهبر شهید - 8 / 2 / 1372

  سخنرانی رهبر شهید - 5 /10/1373

  سخنرانی رهبر شهید در جمع مردم مزارشریف

  سخنرانی رهبر شهید - 19 / 3 / 1372

  سخنرانی رهبر شهید - خزان 1371

  سخنرانی رهبر شهید - 16 / 10 /1371

  سخنرانی رهبر شهید - 3 /12 / 1372

  زندگینامه «رهبر شهید»، عبدالعلی مزاری

وبلاگ من ...

  وبلاگ من

  ایمیل من

[yahoo]


بایگانی ...

 نویسندگان

Mo MaRDom AaZRa (13)


موضوعات

عمومی (1)
هزاره (1)
جامعه هزاره (1)
مردم هزاره (2)
رهبرشهید استاد عبدالعلی مزاری (8)


 آرشیو

فروردین 1387 (2)
مرداد 1386 (11)


صفحات

 

 

لینكستان ...

 

لینكدونی ...

موج سوم (-)
آرشیو لینكدونی

 

جستجو ...

جستجو در بلاگ

 

خبرنامه ...

 

آمار وبلاگ...

امروز :

بازدید های امروز :

بازدید های دیروز :

كل مطالب :

كل نظرها :

كل بازدید ها :

افراد آنلاین : [online]